Po odzyskaniu niepodległości, polska służba zdrowia zmagała się z falą chorób społecznych i zakaźnych, m. in: gruźlicą, jaglicą. W obliczu tej sytuacji został nakreślony program działalności leczniczo-zapobiegawczej, mający na celu objęcie opieką zdrowotną całego społeczeństwa. Już od początku pielęgniarki brały w nim czynny udział, działając na rzecz zdrowia publicznego. Ich głównym zadaniem była profilaktyka oraz edukowanie społeczeństwa w zakresie przestrzegania zasad higieny.

W 1925 powstał pierwszy Ośrodek Zdrowia w Warszawie przy ul. Puławskiej 91, którego pracą kierowała pielęgniarka – Zofia Wasilewska. Wkrótce okazało się, że działalność profilaktyczna jest skuteczna, zaczęły powstawać następne ośrodki zdrowia. W 1938 r. było ich już 482 w całej Polsce, w tym 62 w województwie warszawskim.

Stanowiły one podstawowe ogniwo organizacyjne higieny zapobiegawczej, pełniły ważną rolę w rozwoju profilaktyki zdrowotnej społeczeństwa i zwalczaniu chorób społecznych i zakaźnych. Były miejscem pracy pielęgniarek. Do ich zadań należało:

  • rozpoznawanie problemów i potrzeb pacjenta,
  • ocena warunków domowych i społecznych z uwzględnieniem czynników
    wpływających na zdrowie fizyczne i psychiczne członków rodziny,
  • opieka nad osobami chorymi w różnych sytuacjach klinicznych,
  • wprowadzanie reżimu sanitarnego w przypadku chorób
    zakaźnych i społecznych,
  • opieka nad matką i dzieckiem
  • opieka nad dzieckiem szkolnym, w tym edukacja w zakresie higieny
    psychicznej, osobistej i otoczenia,
  • szczepienia ochronne.

W realizacji niniejszych zadań musiały wykazać się dużą samodzielnością, inicjatywą, znajomością organizacji służby zdrowia, odpowiedzialnością i profesjonalizmem.

Początkowo szczepienia ochronne miały akcyjny charakter (1945 – dur brzuszny, dur wysypkowy, 1946 – gruźlica, 1946-1949 – błonica, 1951 – ospa prawdziwa, 1959-1963 – poliomyelitis). W latach 60-tych XX wieku wprowadzono w Polsce Program Szczepień Ochronnych.

Na przestrzeni lat pielęgniarki były zaangażowane w działania na rzecz zdrowia publicznego, oraz uzyskiwały coraz większy zakres samodzielności w wykonywaniu zawodu i zdobywały kolejne kompetencje. Obecnie, Pielęgniarki i Położne są jednym z filarów POZ, a od początku 2021 roku stały
się grupą zawodową, która jest odpowiedzialna za wszystkie elementy Narodowego Programu Szczepień przeciwko Covid-19, czyli organizują, koordynują i kwalifikują pacjentów oraz wykonują szczepienia.

Piśmiennictwo:
1. AAN, MOS 15/I, sygn. 489 17.
2. Danielski J., Pomoc lecznicza na wsi, „Zdrowie”, 1939, LIV, 2.
3. Dwadzieścia lat publicznej służby zdrowia w Polsce odrodzonej 1918-1938, MOS, Warszawa 1939.
4. https://www.medonet.pl/zdrowie/zdrowie-dla-kazdego,hilary-koprowski—polskiodkrywca- szczepionki-na-polio,artykul,79055574.html
5. Kacprzak M., Ośrodki Zdrowia w Polsce, Warszawa 1928
6. Kaniewska-Iżycka J., Rozwój pielęgniarstwa w Polsce do roku 1950 (materiały pomocnicze do historii zawodu pielęgniarskiego), Warszawa 1987.
7. Noszczyk W., „Zarys dziejów medycyny w Polsce”, t. II, Warszawa 2016.
8. Tubiasz S., Zagadnienia Ośrodków Zdrowia w chwili obecnej, „Zdrowie Publiczne” 1935, rok L, nr 5.
9. Więckowska E., „Walka z ostrymi chorobami zakaźnymi w Polsce w latach 1918-24”,
Wrocław 1999.

Zapraszamy do przeczytania wywiadu z dr n. o zdr. Grażyną Wójcik, prezes zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego, jaki ukazał się na portalu medexpress.pl.

Konkurs Pielęgniarka/Pielęgniarz Roku 2020

Innowacje Roku 2020 w zakresie poprawy jakości opieki pielęgniarskiej, w odniesieniu do wyzwań związanych z epidemią COVID-19

1 miejsce

Anna Jędra i Krystyna Głuch

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny  im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu

Anna Jędra

Jestem pielęgniarką z 29 letnim stażem. W 1992 r-ukończyłam  Liceum Medyczne im. Hanny Hirszfeldowej we Wrocławiu  ul. Bartla 5.  Pierwszą pracę podjęłam w PSK 1 przy ul. Chałubińskiego we Wrocławiu w Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii. W roku1995 zdecydowałam się na zatrudnienie  w szpitalu zakaźnym we Wrocławiu przy ul. Piwnej jako pielęgniarka odcinkowa. W dalszych latach pracowałam w oddziale chorób zakaźnych jako pielęgniarka koordynująca. W latach 2003-2005 ukończyłam specjalizację w dziedzinie pielęgniarstwa epidemiologicznego, przez rok pracowałam jako pielęgniarka epidemiologiczna w WSS  im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu. W 2014 r. zostałam pielęgniarką oddziałową w oddziale II chorób zakaźnych w WSS im. J. Gromkowskiego  przy ul. Koszarowej  5 we Wrocławiu. W międzyczasie ukończyłam studia licencjackie na wydziale pielęgniarstwa  w Wyższej Szkole Medycznej we Wrocławiu. W 2020 r. otrzymałam wyróżnienie Super Diament za odwagę i determinację w walce z koronawirusem we Wrocławiu oraz odznaczenie za zasługi dla ochrony zdrowia w walce z epidemią wirusa SARS-CoV-2 nadane przez Ministra Zdrowia. Od 27 lat jestem szczęśliwą mężatką, mam dorosłego syna oraz 3 letnią wnuczkę. Wolne chwile spędzam na czytaniu książek oraz aktywnych spacerach na górskich szlakach.

Krystyna Głuch

Liceum Medyczne w Brzegu Opolskim 1975-1980

Dyplom Pielęgniarski – 1980 r.

Staż pracy jako pielęgniarka 40 lat, tylko oddziały zakaźne.

1980 – 1986  –  ZOZ Kluczbork  Oddział Chorób Infekcyjnych

1986 – Klinika Chorób Zakaźnych Akademii Medycznej we Wrocławiu

1988 – WSS Wrocław Oddział 1 Kliniczny

Szkolenie dla pielęgniarek z zakresu opieki nad pacjentami zakażonymi wirusem HIV w Sztokholmie,  Szwecja  1991 r.

Specjalizacja w zakresie pielęgniarstwa zachowawczego 1997 -1999 r.

Udział w licznych kursach i szkoleniach z zakresu HIV/AIDS.

Czynny udział w licznych badaniach klinicznych prowadzonych w oddziale 1 Klinicznym .

2005 r.  wyróżniona Zespołową Nagrodą Prezydenta Wrocławia za wybitne osiągnięcia w dziedzinie ochrony zdrowia i profilaktyki zdrowotnej

Od 2012 r. pełnię obowiązki pielęgniarki oddziałowej na oddziale 1 Chorób Zakaźnych  WWS Wrocław ul. Koszarowa

W 2020 r.  otrzymałam wyróżnienie Super Diament za odwagę i determinację w walce z koronawirusem we Wrocławiu

W 2020 r. wyróżnienie odznaką honorową  ,, Za zasługi dla ochrony zdrowia”

wydane przez Ministra Zdrowia

Jestem członkiem Towarzystwa PTN AIDS  oraz Towarzystwa Leczenia Ran.

Moją pasją są piesze wędrówki po górach, szczególnie po Karkonoszach. Kocham zwierzęta, a najbardziej koty i psy .

2 miejsce

Dariusz Owczarek

Uniwersytecki Szpital Kliniczny we Wrocławiu

Jestem pielęgniarzem Koordynującym na Oddziale Intensywnej Terapii Kardiologicznej i Mechanicznego Wspomagania w Centrum Chorób Serca w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu. Specjalizuję się w holistycznym podejściu do pacjenta i staram się być oddany swojej pracy i mojemu zespołowi pielęgniarskiemu oraz niezwykle mocnej grupie ratowników medycznych. Od najmłodszych lat, moi wspaniali Rodzice budowali we mnie poczucie misji niesienia pomocy innym ludziom. Odkąd pamiętam pasjonowała mnie także medycyna. Dlatego już w liceum postanowiłem, że połączę te dwa kluczowe elementy mojego życia i zostanę pielęgniarzem.  W  2012 roku ukończyłem studia pielęgniarskie na Wydziale Nauk o Zdrowi na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu uzyskując dyplom magistra. Od tego czasu nieustannie się kształcę i podnoszę swoje kwalifikacje uczestnicząc w licznych kursach, szkoleniach, konferencjach. Swoją karierę zawodową rozpocząłem w 2013 roku na Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu, gdzie rozwijałem swoje umiejętności pod okiem najwyższej klasy specjalistów oraz pracując w zgranym i ambitnym zespole. W 2017 roku ukończyłem specjalizację: Anestezjologia i Intensywna Opieka w Europejskim Centrum Kształcenia Podyplomowego we Wrocławiu. W 2015 roku otrzymałem  nagrodę w programie motywującym rozwój zawodowy pielęgniarek, położnych, ratowników medycznych organizowanym przez Uniwersytecki Szpital Kliniczny  we Wrocławiu, który  dotyczył wzajemnej oceny w zakresie przestrzegania zasad współżycia społecznego, postawy zawodowej, stosunku do pacjenta i jego bliskich, stosunku do współpracowników, jakości, rzetelności i sumienności wykonywania powierzonych obowiązków oraz frekwencji w pracy.

Od zawsze bliska mi była także działalność społeczna i naukowa. W czasie studiów byłem Członkiem Rady Wydziału Nauk o Zdrowiu jako reprezentant studentów Pielęgniarstwa i Fizjoterapii. Gdy rozpocząłem pracę zawodową nie porzuciłem swoich społeczno-naukowych ambicji. W latach 2014-2016 byłem organizatorem Dolnośląskiej Konferencji Pielęgniarskiej w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu, a w 2015 roku współorganizowałem dwie konferencje we współpracy z Polskim Kołem Towarzystwa Pielęgniarskiego. Obecnie swoje naukowe cele realizuję aktywnie uczestnicząc w wielu projektach badań klinicznych odbywających się w Ośrodku Badawczym w Centrum Chorób Serca. Swoją pasję do pracy z ludźmi rozwijam także od wielu lat poza murami szpitala. W 2011 roku założyłem z żoną zespół artystyczny, którego głównym celem jest rozwój pasji i talentów jego członków. Zespół działa od ponad 10 lat, zrzesza pond 30 osób, a na swoim koncie ma duże sukcesy komercyjne tj. realizacja wielkich parad artystycznych na Wrocławskim Jarmarku Bożonarodzeniowym i artystyczne tj. współpraca z Operą Krakowską. Zwieńczeniem tych działań było powstanie w 2019r. Fundacji Gwardia Gryfa która realizuje projekty społeczne dla dzieci i młodzieży, a także wspiera osoby niepełnosprawne.

W 2019 roku zostałem Pielęgniarzem Koordynującym na Oddziale Intensywnej Terapii Kardiologicznej i Mechanicznego Wspomagania w Centrum Chorób Serca w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu. W swojej codziennej pracy staram się służyć moim pacjentom i wspierać mój zespół. Moim zdaniem dzięki ciężkiej pracy i zaangażowaniu całego personelu oddziału, w tym zespołu pielęgniarzy, pielęgniarek, ratowników medycznych, ratowniczek, lekarzy, fizjoterapeutów, pań salowych, noszowym oraz całej kadrze administracyjnej, udało nam się wiele osiągnąć. Jestem przekonany, że jeszcze wiele pracy przed nami, bo w medycynie, która jest dyscypliną niezwykle dynamiczną zawsze jest coś co można poprawić, zmienić lub usprawnić. Wierzę, że pracując w zgranym i multidyscyplinarnym zespole jesteśmy w stanie „przenosić góry”. Od kilku miesięcy realizujemy projekt- „Patio”- zielona przestrzeń do ćwiczeń i wypoczynku na otwartym powietrzu dla pacjentów oraz projekt czytania listów dla pacjentów od wolontariuszy. Obydwa działania w sposób wymierny wpływają na jakość świadczonej opieki medycznej, a przede wszystkim na komfort pobytu pacjentów na naszym oddziale. Jako pielęgniarz koordynujący uważam, że moją rolą jest tworzenie przestrzeni do rozwoju umiejętności i podnoszenia kwalifikacji moich podwładnych, ale także wspieranie ich w realizacji pomysłów ukierunkowanych na podnoszenie jakości opieki medycznej świadczonej na naszym oddziale.

Prywatnie jestem dumnym ojcem dwójki chłopców, z których jeden jest dzieckiem wymagającym szczególnej troski i uwagi, ze względu na swoją niepełnosprawność. To właśnie swojemu młodszemu synowi- Staszkowi, który zmaga się z Mózgowym Porażeniem Dziecięcym, poświęciłem dwa lata swojego życia zawodowego aktywnie uczestnicząc w jego terapii i dążąc do zapewnienia mu jak najlepszego startu w przyszłość. Nie był to jednak dla mnie czas zawodowo stracony, ponieważ towarzysząc mojemu synowi w codziennej walce o sprawność poznałem wielu wspaniałych lekarzy i terapeutów, od których czerpałem wiedzę pełnymi garściami. Dziś doświadczenie z tamtych lat wykorzystuję w pracy ze swoimi pacjentami.

Realizując swoje obowiązki zawodowe kieruję się dobrem pacjentów i potrzebą zapewnienia jak najwyższego komfortu pracy personelu. Wysoko cenię sobie pracę w grupie, a źródłem największej satysfakcji są dla mnie sukcesy zespołowe. Dlatego uważam, że współautorami mojego sukcesu w konkursie na „Pielęgniarkę Roku” są wszyscy członkowie personelu Oddziału Intensywnej Terapii Kardiologicznej i Mechanicznego Wspomagania w Centrum Chorób Serca, którym bardzo dziękuję za pomoc w realizacji naszych wspólnych projektów.

Pielęgniarka, członkini Szarych Szeregów, powstaniec, strażniczka historii zawodu, pedagog. Niezastąpiona archiwistka Archiwum Koła Absolwentek Warszawskiej Szkoły Pielęgniarstwa ( WSP). Współtwórczyni Centralnego Archiwum Pielęgniarstwa Polskiego przy Zarządzie Głównym Polskiego  Towarzystwa Pielęgniarskiego(ZG PTP). Członkini Głównej Komisji Historycznej działającej pod patronatem Warszawskiej Izby Pielęgniarek  i Położnych. Współautorka książki „Pochylone nad człowiekiem”, broszurki „Wojskowa Służba Społeczna – mało znane działanie harcerek w Powstaniu Warszawskim”. Delegatka i aktywna uczestniczka bardzo trudnej konferencji poświęcone etyce pielęgniarek III Rzeszy w Limeryk w Irlandii, uczestniczka Kongresów PTP, współautorka wystaw historycznych towarzyszących licznym konferencjom.

Przez wiele lat niestrudzenie walczyła o zwrot budynku WSP budowanego w latach 1927-1929 docelowo dla pierwszej w Warszawie a drugiej w Polsce szkoły pielęgniarstwa.

Zarażała pasją do dokumentowania historii pielęgniarstwa, wierna wartościom wyrytym na broszce Warszawskiej Szkoły Pielęgniarstwa      „Wiedza Wiara Służba Ojczyzna”

Za zasługi w ratowaniu rannych i chorych podczas okupacji i w czasie Powstania Warszawskiego oraz za późniejszą pracę zawodową otrzymała:

  • Krzyż Zasługi z Mieczami   –  1944
  • Złoty Krzyż Zasługi  –  1975
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Warszawski Krzyż Powstańczy
  • Krzyż Armii Krajowej – 1974
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej
  • Nagroda II Stopnia Ministra Edukacji Narodowej
  • Srebrna i Złota Odznaka  „Za zasługi dla Warszawy”
  • Odznaka za wzorową pracę w Służbie Zdrowia – 1962
  • Honorową Odznakę PTP

Aniu żegnaj otoczona naszą wdzięcznością i najserdeczniejszą pamięcią. 

Nieprawdą jest, że nie ma ludzi niezastąpionych.                          

                                    Główna Komisja Historyczna

                                    Centralne Archiwum Pielęgniarstwa Polskiego

                                     Przy  ZG PTP        

Pożegnamy Anielę Jabłkowska Sochańska 18 marca (czwartek). O godz.10 w kościele                       św, Franciszka z Asyżu w Izabelinie  ul. 3 maja 83. Prochy zostaną złożone  w grobie rodzinnym na miejscowym cmentarzu.

Zapraszamy zespoły pielęgniarskie, które wdrożyły w 2020 zmiany w praktyce lub organizacji świadczeń zdrowotnych, mające na celu poprawę jakości opieki i spełniające kryteria innowacyjności w odniesieniu do wyzwań związanych z epidemią COVID-19, do podzielenia się swoimi sukcesami przystąpienia do Konkursu.

Konkurs Pielęgniarka/Pielęgniarz Roku organizowany jest przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego i Koło Liderów Pielęgniarstwa od 2005 roku. W tym roku, w odpowiedzi na zmieniającą się sytuację w ochronie zdrowia, nowe wyzwania związane z koniecznością funkcjonowania społeczeństwa, a szczególnie pracowników ochrony zdrowia w stanie epidemii wywołanych wirusem SARS-CoV-2 oraz coraz liczniejszymi przypadkami zachorowań na COVID-19, decyzją Zarządu Głównego PTP podtrzymano zasadę oceny osiągnięć zespołów pielęgniarskich mających bezpośredni wpływ na jakość procesu leczenia i opieki, bądź sytuację zdrowotną podopiecznych w dobie epidemii. Patronat nad konkursem Pielęgniarka Roku obejmuje corocznie Minister Zdrowia oraz Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, a także nasi kluczowi partnerzy w dziedzinie ochrony zdrowia.

Formuła Konkursu jest ukierunkowana na promowanie innowacyjności oraz wdrażania zmian
w pielęgniarstwie, pracy zespołowej oraz zaangażowania zespołów pielęgniarskich w działania na rzecz poprawy jakości opieki i leczenia, czyli wdrażania zmian mających na celu dobro pacjenta, jednostki i społeczeństwa w stanie epidemii wywołanych wirusem SARS-CoV-2. Nowe, czyli innowacyjne rozwiązania to takie, które dotychczas nie funkcjonowały w danej jednostce i zostały wdrożone dzięki pomysłom, inicjatywie i zaangażowaniu zespołu pielęgniarskiego. Rozwiązania te powinny cechować się oryginalnością oraz oparciem wdrożonych rozwiązań na dowodach naukowych, a zespoły aplikujące powinny posiadać pełne prawa autorskie do koncepcji i wdrożonych rozwiązań. Wskazywane w konkursie innowacje powinny być efektywniejsze od dotychczasowych rozwiązań i być zweryfikowane poprzez metody badawcze lub analityczne.

Cele XVI edycji Konkursu Pielęgniarka/Pielęgniarz Roku – Innowacje Roku 2020

Podstawowym celem konkursu jest wyłonienie wdrożonych w 2020 innowacji w obszarze praktyki pielęgniarskiej lub organizacji pracy zespołów pielęgniarskich służących poprawie jakości świadczeń zdrowotnych oraz bezpieczeństwa pacjenta i mających wpływ na sytuację zdrowotną pacjenta lub określonej populacji odbiorców świadczeń zdrowotnych w stanie epidemii wywołanych wirusem SARS-CoV-2.

Konkurs ma charakter ogólnopolski, jest adresowany do pielęgniarek i pielęgniarzy zatrudnionych
we wszystkich rodzajach podmiotów leczniczych lub wykonujących swój zawód w ramach praktyki zawodowej.

Harmonogram Konkursu Pielęgniarka/Pielęgniarz RokuInnowacje Roku 2020 w zakresie poprawy jakości opieki pielęgniarskiej w odniesieniu
do wyzwań związanych z epidemią COVID-19

 1.Komunikat Ido 15 listopada 2020 r.
2.Przesyłanie zgłoszeńdo 31 grudnia 2020 r.
3.Ocena formalna projektów na poziomie ZG PTP            do 31 stycznia 2021 r.
4.Ocena merytoryczna projektów                     do 15 lutego 2021 r.
5.Wyłonienie finalistówdo  28 lutego 2021 r.